Üye Olan Herkese

HEDİYE !!!

Kosova Meydan muharebesi hangi padişah zamanında yapılmıştır. ?



 
 
 
Müslüman Çeçenistan ve Direniş Mücadelesi
 
<bgsound src="mehter.mp3" loop="infinite">

Müslüman çeçenlerin Ruslara kök söktüren tarihsel mücadelesi

 

1783

Çeçenlerin Çarlık Rusyası işgaline karşı başlattığı savaş Kuzey Kafkasya'ya yayıldı. 1780'lerin başında başlayan savaşta cihadın liderliğini şeyh Mansur yürütüyordu. Rus istilâcılar katliam yaptılar. 1791'de tutukladıklari şeyh Mansur'u, 1794 yılındâ Slisselarg hapishanesinde şehit ettiler, ama savaş devam etti.

 

1816

Çar, General Yermalov'u Kafkasya'ya komutan tayın etti. Yermalov büyük bir ordu ile Çeçenleri ve diğer Kafkas halklarını katliama tabi tuttu.

 

1828

Rus baskısına dayanamayan Dağıstan'da Müslümanlar önce imam Gazi Muhammed, daha sonra imam Hamzat önderliginde ayağa kalktılar. Büyük savaş bir anda bütün Kafkasya'ya yayıldı.

 

1834

İmam Hamzat'in şehit edilmesinden sonra cihadın önderliğini İmam Şamil yapmaya başladi. Taso Hacı liderligindeki mücahid kuvvetleri de imam şamil saflarina katıldı.

 

1839

Çarlık, Çeçenlere karşı baskın düzenlemeye başladı. imam şamil liderliğindeki büyüklü küçüklü bütün Çeçenler ve Kuzey Kafkasya halkları gazavat savaşına, cihada başladilar. Milli Azadlık cihadi olarak bilinen bu savaş tam 25 yıl devam etti. Bu savaş Rus tarihine Kafkas Harbi olarak girdi. Rus demokrat yazari N.Çerniserskiy, bu savaştan bahsederken, "Rusya bu savaşa yılda 25 bin asker gönderdi" diye yazmaktadir. General N.N. Rayevsk ise "Bizim Kafkasya'daki hareketlerimiz Amerika'nin istilâsindaki facialar gibi idi" diye yazmaktan kendini alamamiştır.

 

1859

Ruslar, Çeçenlerin son durağı Vedeno köyünü de işgal etti. şamil esir düştü. 25 yıl devam etmiş olan savaşta milletin yarısından çoğu vuruldu ya şehit oldu veya gazi. Fakat Çeçenler yılmadi. Savaş 1864 yılına kadar devam etti.

 

1865

Ruslar, sömürge rejimi uygulamaya başladılar. Çeçen gençleri Rus ordusu arasina dağıtıldi. Birçokları da ülkenin dışina çıkmak zorunda kaldı. Anadolu'ya göçler bu tarihte başladı.

 

1877

Çeçen ve inguşlar yeniden ayağa kalktı. İki yıllık çetin savaştan sonra Ruslar, Çeçen ve İnguşlari vatan topraklarindan sürgün ettiler ve bölgeye Rus Kazak (koçak/larini yerleştirmeye başladilar. Bunun üzerine Çeçen ve İnguşlar gerilla savaşı ,başlattı. Zalimhan, liderliğindeki mücahidler; 1917 yilina kadar Rus Koçaklarına karsi savaştılar.

 

1917

Çeçen İnguşlarla Rus Kazakları arasındaki ölüm kalim savaşı başladı. Bu savaş bir yıl sürdü. Çeçenler, 1918 yılında kendi topraklarini geri aldılar. Çeçenler, şeyh Uzun Haci önderliğinde Kuzey Kafkasya Emirligi altındaki islâm devletinin kurulduğunu ilan ettiler.

 

1920

Komünistler, Kuzey Kafkasya'yi işgal ettiler. Sovyetler sıkıyönetim ilan etti. Olağanüstü idarenin başını ÇK (daha sonra KGB) yürütüyordu. Aydınlar, bilhassa din adamlari kurşunlandı.

 

1922

Komünistler, bölgeyi "Çeçen vilayeti" ilan etti.

 

1924-25

Kafkasya sıkıyönetim Komutanlığı, 10 bin Çeçen inguş aydınını hapsetti. Komünist olmayanlar idam edildi, kurşuna dizildi.

 

1929

Kafkasya Harbi Komutanlığı, Çeçenistan'da kolhozlastırma (halkin topraklarina el koyma) hareketi baslattı. Bu uygulamaya karşı çıkan Çeçenler, Sit islambulov liderliğinde başkaldırdılar.

 

1930

Kızılordu, Sit islambulov liderliğindeki mücahidlerle anlaşma yoluna gitmek zorunda kaldı. Bu anlaşmaya göre Sovyetler, Çeçen inguşların haklarına saygi duyacakları garantisini verdi.

 

1931

KGB, anlaşmayı bozdu ve Sit islambulov ve arkadaşlarını kurşuna dizerek şehit etti. Sit islambulov'un yerine kardeşi Hasan islambulov geçti ve 1935 yılına kadar Kızılordu ile savaş devam etti.

 

1932

Çeçenistan Nogayyurt bölgesindeki halk ayaklandı. Buna karşı NKVD (daha sonra KGB) buradaki herkesi hapse atarak işkenceler uyguladı.

Sonra diğer yerlerdeki milleti kötülemek için kızıl partizan ibrahim Gelderan liderliğinde sahte bir ayaklanma gerçekleştiren KGB, halkı kızılordu kurşunlarina hedef ettiren Gelderan'a öldürttü.

 

1936

Yıllardır devam eden savaşı durdurmak isteyen Moskova, Çeçen-inguş vilayetine, Çeçen inguş Sovyet Sosyalist Özerk Cumhuriyeti adını verdi. "Sovyet Sosyalist" kelimelerini istemeyen millet aydınlarını 1937 yılında hapse attılar. Bir yıl içinde 10 bin kişi tutuklandı ve hiçbirisi evine dönemedi.

 

1940

Milleti tehcir eden Ruslara karşı Hasan islambulov liderliginde başlayan ayaklanma herkesi birlestirdi. Satoy sehrini ele geçiren Hasan Islambulov askerlerinin hareketi millete güç verdi ve Galanoj Ingus halkinin geçici inkilap hükümetini kurdular. Ruslar ne kadar saldirdilarsa da Islambulov taraftarlarini yok edemediler.

 

1944

Çeçenler, Kirim; Karaçay, Balkar ve Ahiska Türkleriyle birlikte, Stalin tarafindan Sibirya ve Türkistan steplerine sürgün edildiler. Bu topyekün sürgün sirasinda binlerce Çeçen açlik, salgin hastalik ve Rus kursunlariyla öldü.

 

1957

Sovyet lideri Nikita Kurusçev, sürgündeki Çeçen ve Inguslara, eski durumlarina kavusmalari için bazi haklar tanidi. Sürgündekiler, Çeçen Ingus Cumhuriyeti'ndeki yurtlarina dönmeye basladilar.

 

1960-1970

Bu yillar içerisinde Moskova, Çeçen Inguslarin daglik yerlere, sehirlere, Rus Kazaklarinin yerlestirilmesi, nüfus yapisinin degistirilmesi çalismalarina devam etti. Çogu yerlerde sahte törenler yapti. Çeçen Inguslar bu sahte törenlere çok sert tavir aldilar. Rus-Çeçen mücadelesi ideolojik savas seklinde devam etti.

 

1982

Sovyetler Birligi Komünist Partisi'nin birinci adami Brejnev'in yardimcisi Süslov, "Baska milletler, Sovyetler Birligi'ne kendi arzulari ile katilmislardir" diyerek asimilasyon politikasini sürdürdü.

 

1988

Çeçen Ingus Halk Cephesi kuruldu. Hoca Ahmet Bisultanov lider seçildi. Cephe, ilk eylem olarak Gudermes'te yapilmakta olan kimya fabrikasina karsi protesto gösterileri düzenlemeye basladilar. Bu arada siyasi teskilâtlar da kuruldu. Bu teskilâtlar, 1990 yilinda siyasi parti hüviyetine büründü.

 

Kasim 1990

Çeçen Halk Kurultayi toplandi. Kurultayda Çeçen Milli Komitesi kurulmasi karari alindi. Komitenin adi daha sonra Milli Kongre olarak değiştirildi ve basina Cevher Dudayev getirildi.

 

5 Eylül 1991

Agustos ayinda Sovyetler Birligi Komünist Parti Genel Sekreteri ve Devlet Baskani Mihail Gorbaçov'u devirmek için yapilan darbeyi destekleyen Çeçen Ingus hükümeti, baskilar sonucu; bagimsizlik yanlisi Çeçen Milli Konseyi'nden istifa etmek zorunda kaldi. Rus Hava Kuvvetleri'nden kendi istegiyle emekli olan General Cevher Dudayev, ülkesine döndü ve milli lider ilan edildi.

 

Ekim 1991

Cevher Dudayev, Moskova yanlisi geçici hükümeti devirmek için kampanya baslatti. Resmi daireleri ele geçirmeye baslayan Cevher Dudayev halkin yüzde 80'den fazlasinin oyunu alarak Devlet Baskanligi'na seçildi ve tek tarafli olarak bagimsizlik ilan etti.

 

Kasim 1991

Rusya Federasyonu Devlet Baskani Boris Yeltsin, olaganüstü hal ilan ederek Çeçenistan'in bassehri Grozni'ye asker gönderdi. Bu askerlerin Grozni havaalaninda Devlet Baskani Dudayev'e bagli askerler tarafindan engellenmesi üzerine, Rusya Parlamentosu olaganüstü hali kaldirdi ve Rus askerleri 3 gün sonra geri döndü.

 

Haziran 1992

Çeçen-Ingus Cumhuriyeti, "Çeçenistan" ve 'Ingusistan" olarak birbirinden ayrildilar. Ingusistan, Rusya Federasyonu içerisinde kalmaya karar verirken Çeçenistan'in bagimsizlik karari Rusya tarafindan reddedildi.

 

1994

Moskova; Çeçenistan'in suçlular için karargâh olmaya basladigi seklinde propaganda yapmaya basladi ve halkin Cevher Dudayev'i devirmesi için çagri yapmaya basladi.

 

2 Agustos 1994

Rusya'nin destekledigi bilinen muhalefet tarafindan organize edilen Geçici Konsey, Cevher Dudayev'i devirme çalismalarina basladi.

 

25 Kasim 1994

Moskova destekli isyancilar, tank ve agir silahlarla Grozni'ye saldirdilar, fakat bir gün sonra geri çekilmek zorunda kaldilar.

 

29 Kasim 1994

Boris Yeltsin, Dudayev ve muhalefete 48 saat içinde silahlarini birakmalari çagrisinda bulunarak, aksi halde olaganüstü hal ilan edecegini açikladi. Rus uçaklari Grozni'yi bombaladi.

 

30 Kasim 1994

Rus uçaklari tarafindan yeni bir hava saldirisi daha yapildi. En az 10 uçagin katildigi saldiridan sonra Cevher Dudayev, kadin ve çocuklara Grozni'yi terketmeleri çagrisinda bulundu. Rusya, Çeçen sinirina asker yığmaya basladi.

 

1 Aralik 1994

Rusya'nin, verdigi sürenin bitmesine ragmen, hiçbir harekette bulunmayan Yeltsin, Çeçenlerin elindeki Rus esirleri geri alabilmek için her yolu deneyecegini açikladi.

 

5 Aralik 1994

Rusya, Çeçenistan'in terörist yatagi oldugunu ileri sürerek, Bati'yi yanina almak tesebbüslerine basladi.

 

6 Aralik 1994

Çeçenistan bagimsizligini elde etmesinden sonra ilk dafa en üst seviyede bir toplanti yapti. Rusya Savunma Bakani Pavel Graçev ve Cevher Dudayev, yaptiklari görüsmede, krizin sona ermesi için güç kullanilmamasi konusunda görüs birligine vardilar.

 

7 Aralik 1994

Rus Güvenlik Konseyi, taraflarin silahsizlandirilmasi için bütün anayasal tedbirlerin uygulanmaya konulmasini istedi.

 

8 Aralik 1994

Boris Yeltsin, anayasal tedbirlerin uygulanmasini istedi.

 

10 Aralik 1994

Rusya, Çeçen hava sahasi ve sinirini kapattigini açikladi. Grozni yine bombalandi. Dudayev'in yardimcilarindan biri, Rusya'nin Çeçenistan'i isgal etmeleri halinde, Rus askerlerinin tabut içinde terk edeceklerini söyledi.

 

11 Aralik 1994

Rus askerleri, 3 koldan Çeçenistan'a girdiler. Yeltsin, 15 Aralik tarihine kadar süre taniyarak, Çeçenlerin silahlarini birakmalarini istedi.

 

12 aralik 1994

Rus uçaklari, Grozni yakinindaki hedefleri bombaladi. Grozni'nin disindaki köylerde agir çarpismalar meydana geldi.

 

14 Aralik 1994

Cevher Dudayev, Rusya'yi uyararak bir adim daha atmalari halinde, gerilla savasi baslatacaklarini ilan etti. Baris ümidi, Çeçenlerin Rusya'nin isteklerini reddetmeleri ile son buldu.

 

15 Aralik 1994

Boris Yeltsin, Cevher Dudayev taraftarlarinin silah birakmasi için verdigi süreyi 48 saat daha uzatti. Dudayev, Rus askerlerinin çekilmesi halinde masaya oturacagini açikladi.

 

16 Aralik 1994

Çeçenistan'a gönderilen bir Rus general, Yeltsin'in hareketinin anayasaya aykiri oldugunu belirterek, "Bir adim daha ileri gitmeyecegini" ilan etti. Rusya Güvenlik Konseyi yaptigi açiklamada, verilen süreyi cumartesi gece yarisina kadar erteledi.

 

17 Aralik 1994

Rusya Disisleri Bakani Andrei Kozirev, yabancilarin ülkeyi terketmesini istedi ve Dudayev'i bir defa daha görüşme masasına davet etti.

 

18 Aralik 1994

Rus uçaklari gece yarisindan itibaren Grozni'yi bombalamaya basladilar. Fakat kara harekâtina geçilmedi. Grozni'de bulunan Dudayev taraftarlari sessiz kalarak Rusya'nin ikinci bir adim atmasini beklediler.

 

19 Aralik 1994

Rus kuvetleri özellikle sivil yerleşim birimlerini bombalayarak 16 kisinin ölümüne sebep oldu. Grozni'ye yönelik hava saldirilari yine devam etti. Grozni disinda yogun çarpismalar oldugu bildirildi. Bölgede bulunan gazeteciler, Petropavlovskaya köyünün Ruslarin eline geçtigini bildirdi. Cumhurbaskanligi Sarayina yönelik saldirilarda, sarayin isabet almadigi, mermilerin bos araziye düstügü belirtildi.

 

Ocak 1995

Rus tanklari Grozni'nin merkezine dogru ilerlemeye basladi.

 

Subat 1995

Mücahidler başsehir Grozni'yi terk etmeye basladi.

 

Nisan 1995

Avrupa Güvenlik ve Isbirligi Konferansi AGIK, Çeçenistan komisyonu kurmaya karar verdi. Dudayev, Rusya içinde saldirida bulunma tehdidinde 'bulundu. Argun, Gudermes ve Sali'yi ele geçirmeye basladi.

 

Mayis 1995

Rus askerleri Kafkas dagina dogru ilerliyor. AGIK himayesinde yapilan görüsmelerin ilk turunda sonuç alinamadi.

 

Haziran 1995baktabul

Askerlerinin, güneydogudaki mücahidlerin karargâhini ele geçirdiklerini duyuran Rusya, Satoy ve Nazhoyyurt'u da aldilar.

 

14 Haziran 1995

Çeçenistan'a 70 kilometre mesafedeki Stavropol sehrinin Budonnovski kasabasina baskin düzenleyen Samil Basayev liderligindeki bir grup mücahid, bir hastanede yüzlerce Rus'u rehin aldi.

 

15 Haziran 1995

Rusya, Kuzey Kafkasya'daki kuvvetlerini alarma geçirdi. Yeltsin, Rus sivillere sakin olmalari çagrisinda bulundu.

 

16 Haziran 1995

Rus askerleri, Çeçenlerin saldiri ihtimaline karsi Moskova'daki kilit öneme sahip binalari korumaya aldi. Rus parlamentosundaki gruplar, hükümetin istifasini istedi. Yediler toplantisi için Kanada'ya giden Yeltsin'e geri dön çagrisindabulunuldu.

 

17 Haziran 1995

Rus askerleri hastaneye baskin düzenledi. Operasyon basarili olamadi. Ancak Basayev, 220 kadin, çocuk ve hastayi serbest birakti. Yeltsin; baskinin kendisinin Moskova'dan ayrilmasindan sonra gerçeklestirildigini açikladi. Basbakan Çernomirdin ise, rehinelerin serbest birakilmasina karsilik Çeçenistan'da ateskes yapilmasini teklif etti.

 

18 Haziran 1995

Rusya Basbakani Çernomirdin, mücahidlerin komutani Samil Basayev ile telefonda görüstü. Mücahidler, 126 rehineyi daha serbest birakti. Bâsayev, kendi adamlarini ve rehinelerin bir kismini Çeçenistan'a götürmek için bir otobüs istedi. Çeçenistan'daki Rus komutan, "Bütün askeri operasyonlarin durdurulmasi" talimatini verdi.

 

19 Haziran 1995

Baris görüsmelerinin yeni turu Grozni'de basladi. Mücahidler 764 rehineyi daha serbest birakti ve bir Rus tuzagina karsi bazi gazeteciler, parlamenterler ve çok sayida Rus'un bulundugu otobüsten olusan konvoyla Budonnovski'den ayrildi.

 

30 Temmuz 1995

Heyetler arasinda askeri anlasma imzalandi. Anlasmaya göre; Ruslar, Çeçenistan'daki askerlerini çekecek, Çeçenler de savunma maksatli olmayan silahlarini teslim edecekler. Çeçen heyetine Çeçenistan Bassavcisi. Osmati Imayev baskanlik etti.

 

Agustos 1995

Çeçenistan'da kimyasal silah kullanılmış  olabilecegine ilişkin belirtiler bulundugu bildirildi.

 

16 Agustos 1995

Çeçen Cumhuriyeti'nin baskenti Grozni'de süren baris görüsmelerinin kesilmesi ve taraflar arasinda gerginligin tehlikeli bir sekilde tirmanmasi ardindan bir grup Çeçen direnisçi silahini teslim etti.

 

25 Agustos 1995

Çeçen lideri Cevher Dudayev'e bagli güçler, cumhuriyetin ikinci büyük kenti Gudermes'te yönetime el koydugunu bildirdi.

 

28 Agustos 1995

Rusya'nin Budonnovsk kentine baskin düzenleyerek 30 Temmuz da Rus-Çeçen heyetlerinin askeri bir anlasmaya varmalarina kadar giden görüsme sürecini baslatan Çeçenlerin ünlü savasçisi Samil Basayev, silahlarini teslim etmeyeceklerini söyledi.

 

5 Eylül 1995

Çeçenistan'da Cevher Dudayev yanlilari 6 Eylül 1991'de ilan edilen, ancak taninmayan bagimsizlik ilanlarinin yildönümünü cumhuriyetin çesidi yerlesim birimlerinde kutladilar.

 

16 Eylül 1995

Çeçenistan'in Alkhoi-mohk kasabasinda Rus uçaklarinin bombardimani sonucu üç kisinin öldügü, alti kisinin Yaralandigi bildirildi.

 

4 Ekim 1995

Çeçenistan Cumhurbaskani Cevher Dudayev'in danismani Ramazan Kaytemirov, Rusya'nin Çeçenistan'da asil amacinin petrol yataklarina sahip olmak, boru hattini kullanmak ve askeri üs kurmak oldugunu söyledi.

 

20 Aralik 1995

Çeçenistan'in Gudermes kentini kusatan Rus askerleri yüzlerce sivil öldürerek kenti ele geçirdi. Ülkenin yüzde 70'ini kontrol altinda tutan Müslüman direnisçiler, Ruslara agir kayiplar verdirdi.

 

9 Ocak 1996

"Yalniz Kurt" grubunun lideri Salman Rudayev, Kizilyar'a baskin düzenleyerek yüzlerce kisiyi esir aldi.

 

17 Ocak 1996

Salman Raduyev ve mücahidler, Kizilya dan kaçarken kistirildiklari Pervomaiskoye köyündeki Rus kusatmasini yarmayi basardilar.

 

5 Şubat 1996

Çeçenistan'in baskenti Grozni'de bağımsızlık yanlısı Çeçenler, Rus güçlerinin ayrilmasi istegiyle gösteriler baslatti.

 

8 Şubat 1996

Grozni'deki gösterilere binlerce kisi katildi. Kent merkezinde gösterilere katilanlarin sayısı on bine ulaştı.